Tài liệu này được cung cấp cho người song tịch. Quý vị nên đọc cùng với ấn bản Du lịch Thông minh: lời khuyên dành cho người Úc đi du lịch (Travel Smart: hints for Australian travellers).
Khi đi du lịch nước ngoài, quý vị sẽ không được sử dụng hệ thống hỗ trợ, dịch vụ khẩn cấp cũng như các cơ sở y tế của Úc. Chính phủ Úc sẽ cố gắng hết sức để giúp đỡ những người Úc gặp khó khăn khi ở nước ngoài. Tuy nhiên, khả năng giúp đỡ người đi du lịch của chính phủ Úc ở các nước khác bị giới hạn về mặt pháp lý và thực tiễn. Quý vị nên có những dự tính thực tế về vấn đề này và hãy đọc Hiến chương Dịch vụ Lãnh sự, hiện có trên smartraveller.gov.au, trước khi lên đường.
Nhiều người Úc là người nhập cư, con cháu của người nhập cư hoặc được sinh ra ở nước ngoài. Điều này có nghĩa là nhiều người Úc là người song tịch hoặc có thể được một nước khác coi là người song tịch.
Thậm chí quý vị có thể không biết rằng mình là người song tịch.
Nếu quý vị là người song tịch thì quý vị có thể gặp các vấn đề về song tịch nếu quý vị du lịch đến một nước thuộc quốc tịch khác của quý vị. Ví dụ:
Mọi người có thể là người song tịch do:
Quý vị có phải là công dân song tịch của một nước hay không là tuỳ thuộc vào luật pháp của nước đó. Quý vị có thể được một nước khác xem và đối xử như công dân của nước đó ngay cả khi quý vị không chấp nhận quốc tịch đó. Ở một số nước, phụ nữ có thể tự động lấy quốc tịch của người chồng khi kết hôn.
Nhiều nước có luật cấm công dân từ bỏ quốc tịch của mình trong bất kỳ trường hợp nào. Một số nước có luật không cho phép công dân từ bỏ quốc tịch của mình ngoại trừ trường hợp có đạo luật chính thức cho phép từ bỏ quốc tịch.
Chúng tôi thực sự khuyên quý vị nên đăng ký thông tin cá nhân và chuyến du lịch của mình trên trang smartraveller.gov.au trước khi đi du lịch. Nếu quý vị không truy cập được internet, quý vị nên gọi điện đến số 1300 555 135 để đăng ký. Như vậy, chúng tôi có thể liên lạc với quý vị dễ dàng hơn trong trường hợp khẩn cấp, cho dù đó là thiên tai, biến cố nội loạn hoặc vấn đề gia đình. Ngoài ra, điều này còn giúp chúng tôi cung cấp các thông tin khác cho quý vị, chẳng hạn như thông tin tư vấn du lịch cập nhật, thông báo bầu cử và thông tin về các vấn đề khác có liên quan đến người đi du lịch và người biệt xứ. Thông tin đăng ký mà quý vị cung cấp sẽ được tuyệt đối bảo mật theo luật bảo mật riêng tư của Úc.
Người song tịch có thể phải thực hiện nghĩa vụ quân sự ở nước khác mà họ có quốc tịch.
Những nước có nhiều khả năng sẽ xảy ra vấn đề này gồm có Ai Cập, Hy Lạp, Iran, Lebanon, Syria và hầu hết các nước ở Trung Âu và Đông Âu.
Nếu quý vị có ý định ghé thăm đất nước mà quý vị được coi là công dân, quý vị nên kiểm tra trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ quân sự của mình với đại sứ quán hoặc lãnh sự quán của nước đó tại Úc trước khi xuất cảnh khỏi Úc. Hãy tìm kiếm văn bản tư vấn về vấn đề này trước khi xuất cảnh khỏi Úc.
Một số nước cho phép công dân sống ở nước ngoài nhập cảnh và lưu trú trong một thời gian nhất định, sau đó mới áp dụng chế độ nghĩa vụ quân sự. Một số nước khác không áp dụng thời gian lưu trú như vậy mà bắt buộc công dân phải thực hiện nghĩa vụ quân sự ngay sau khi nhập cảnh.
Ở những nước này, người song tịch có thể bị gọi ‘nhập ngũ’ và, nếu không trình diện để thi hành nhiệm vụ, họ có thể bị coi là người vi phạm kỷ luật quân sự bất kể họ có biết hay không biết việc bị gọi nhập ngũ này. Họ có thể bị phạt tù hoặc buộc phải nhập ngũ trong lần nhập cảnh sau hoặc khi định rời nước đó. Ngay cả những người song tịch đã quá tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự cũng có thể bị coi là người vi phạm kỷ luật quân sự vì không trình diện khi được gọi.
Chính quyền các nước có thể không chấp nhận lý do không biết về nghĩa vụ này để biện minh cho việc không tuân thủ.
Nước Úc công nhận các cuộc hôn nhân được cử hành ở nước khác nhưng không phải lúc nào những cuộc hôn nhân được cử hành ở Úc cũng được các nước khác công nhận. Ví dụ: hôn nhân được cử hành tại Úc giữa một công dân Úc và một người cũng là công dân của một nước khác có thể không được công nhận ở nước đó. Vì vậy, hôn nhân của người Úc ở nước đó có thể không được công nhận và con cái của người đó bị coi là con ngoài giá thú. Quý vị nên kiểm tra với đại sứ quán hoặc lãnh sự quán của nước đó trước khi xuất cảnh khỏi Úc.
Một số gia đình Úc cho con cái có song tịch kết hôn với một người ở nước khác nơi đứa con đó cũng có quốc tịch. Theo luật của Úc, tuỳ theo hoàn cảnh cụ thể, hôn nhân của trẻ em dưới 18 tuổi là bất hợp pháp và không có giá trị. Nếu một trẻ em Úc dưới 18 tuổi thường sống ở Úc và kết hôn ở nước ngoài thì cuộc hôn nhân này sẽ không được công nhận ở Úc, ngay cả khi người đó đã đủ 18 tuổi.
Ly hôn ở Úc có được một quốc gia khác công nhận hay không là vấn đề mà chỉ có quốc gia đó mới có thể giải quyết. Nếu quý vị quan tâm đến việc ly hôn ở Úc có được một quốc gia khác công nhận hay không, quý vị nên trao đổi về vấn đề này với cơ quan thẩm quyền ở nước đó.
Nếu quý vị quan tâm đến việc ly hôn ở nước ngoài có được công nhận ở Úc hay không, quý vị nên tìm tư vấn pháp lý về cách áp dụng của Đạo luật Gia đình về ly hôn ở nước ngoài.
Do một số chính phủ nước ngoài không công nhận tình trạng song tịch, trẻ em được đăng ký khai sinh ở nước ngoài hay tại đại sứ quán hoặc lãnh sự quán không phải của Úc có thể mang quốc tịch nước ngoài mà không được nước đó công nhận là có quốc tịch Úc. Điều này có thể ảnh hưởng đến quyết định liên quan đến quyền nuôi con trong tương lai vì những quyết định này có thể được dựa trên luật pháp của nước sở tại.
Cha mẹ đi du lịch với con cái mà đứa con có thể được coi là công dân nước ngoài nên tìm tư vấn pháp lý để giải quyết các vấn đề về quyền nuôi con và các vấn đề khác về luật gia đình trước khi du lịch đến nước đó.
Công ước La Hay về Khía cạnh Dân sự của Nạn Bắt cóc Trẻ em Quốc tế (The Hague Convention on the Civil Aspects of International Child Abduction) quy định về việc trả trẻ em bị di chuyển hoặc giam giữ bất hợp pháp về nước thường trú để chính quyền của nước đó có thể giải quyết các vấn đề về trách nhiệm của cha mẹ. Hiệp ước này cũng có thể trợ giúp các bậc cha mẹ được thăm hoặc liên lạc với trẻ. Quý vị có thể tìm thông tin về các nước thi hành Công ước này với Úc trên trang mạng của Hội nghị La Hay về Tư pháp Quốc tế tại www.hcch.net.
Trước khi xuất cảnh khỏi Úc cùng với con cái, quý vị nên chắc chắn rằng quý vị có sự đồng thuận của mọi cá nhân, tổ chức hoặc cơ quan khác có quyền giám hộ đối với đứa trẻ đó hoặc có lệnh của toà cho phép đứa trẻ đó được xuất cảnh. Không làm như vậy có thể dẫn đến việc áp dụng quy định theo Công ước và đứa trẻ đó sẽ buộc phải quay lại Úc. Quý vị có thể nhờ trợ giúp từ phía luật sư hoặc một cơ quan hỗ trợ pháp lý để đảm bảo rằng quý vị đã thực hiện tất cả các yêu cầu để đưa trẻ em xuất cảnh khỏi Úc một cách hợp pháp.
Nếu quý vị có hộ chiếu của nước khác, hãy tìm tư vấn về việc dùng hộ chiếu đó. Hãy mang theo hộ chiếu Úc và dùng hộ chiếu này để xuất cảnh và nhập cảnh vào Úc. Công dân Úc không thể được cấp thị thực Úc.
Khi nhập cảnh vào Úc, tất cả người Úc, kể cả những người song tịch đều phải chứng minh rằng họ là công dân Úc. Hộ chiếu Úc là bằng chứng xác nhận danh tính và quốc tịch của một người và cho phép người đó có quyền nhập cảnh vào Úc.
Công dân Úc về nước mà không có hộ chiếu Úc có thể bị hoãn lại cho đến khi danh tính và quyền được nhập cảnh vào Úc của họ đã được xác minh. Nếu một người mang hộ chiếu nước ngoài nhưng khai là công dân Úc thì các viên chức di trú phải xác nhận và xác minh việc này qua cơ sở dữ liệu chính thức và việc này sẽ gây chậm trễ.
Các hãng hàng không quốc tế có nghĩa vụ đảm bảo rằng họ chỉ chuyên chở đến Úc những hành khách có giấy tờ tuỳ thân hợp lệ. Trong trường hợp không xuất trình được hộ chiếu Úc, các hãng hàng không không thể xác minh được quốc tịch Úc của hành khách tại thời điểm làm thủ tục đăng ký lên máy bay và có thể từ chối chuyên chở hành khách này. Hãng hàng không có thể phải tham vấn với Bộ Di trú và Quốc tịch Úc để xin chấp thuận việc chuyên chở hành khách đó và việc này sẽ mất thời gian và gây ra chậm trễ.
Người song tịch thường thấy dễ dàng hơn khi nhập cảnh vào nước có quốc tịch khác của họ theo hộ chiếu của nước đó nhưng đôi khi việc xuất cảnh lại có thể khó khăn hơn.
Quý vị cần có dấu thị thực xuất cảnh nếu đã nhập cảnh theo hộ chiếu của nước đó. Trước khi xuất cảnh khỏi Úc, hãy kiểm tra với đại sứ quán hoặc lãnh sự quán của nước đó tại Úc.
Bộ Ngoại Giao và Mậu Dịch (DFAT) trợ giúp người Úc gặp trở ngại ở nước ngoài. Hoạt động trợ giúp này được gọi là dịch vụ lãnh sự. Những dịch vụ này được cung cấp thông qua trụ sở của chúng tôi tại Canberra và thông qua các đại sứ quán, cao uỷ và lãnh sự quán của Úc tại nhiều (mặc dù không phải là tất cả mọi) nước.
Chính phủ Úc sẽ cố gắng hết sức để giúp đỡ những người Úc gặp khó khăn khi ở nước ngoài, bao gồm cả người song tịch. Tuy nhiên, khả năng giúp đỡ người đi du lịch của chính phủ Úc ở các nước khác bị giới hạn về mặt pháp lý và thực tiễn.
Hiến chương Dịch vụ Lãnh sự (Consular Services Charter) đưa ra các tiêu chuẩn dịch vụ mà tất cả người Úc đều có thể nhận được từ nhân viên lãnh sự, kể cả những việc họ có thể làm được hoặc không thể làm được. Hiến chương này có tại smartraveller.gov.au.
Luật pháp quốc tế không bắt buộc các quốc gia phải công nhận tình trạng song tịch.
Mặc dù chúng tôi luôn cố gắng để trợ giúp quý vị hết mức có thể nhưng thông thường, trong một số trường hợp cụ thể thì mức độ trợ giúp của chúng tôi sẽ do chính phủ của nước kia định đoạt.
Nếu quý vị bị bắt giữ hoặc tạm giam ở một nước mà quý vị là người song tịch và nước đó không công nhận tình trạng song tịch thì quý vị nên yêu cầu được gặp nhân viên lãnh sự của đại sứ quán, cao uỷ hoặc lãnh sự quán Úc gần nhất.
Không phải tất cả các nước đều có văn phòng lãnh sự hoặc văn phòng ngoại giao Úc nhưng thường vẫn có một văn phòng của Úc trong khu vực. Theo hiệp định lãnh sự với Gia Nã Đại, có một số địa điểm mà người Úc tiếp cận được với các dịch vụ lãnh sự thông qua đại sứ quán và cao uỷ do Chính phủ Gia Nã Đại quản lý. Ngoài ra, còn có các thỏa thuận không chính thức với các dịch vụ lãnh sự khác, bao gồm dịch vụ lãnh sự của Vương quốc Anh và Hoa Kỳ để giúp đỡ người Úc khi cần.
Địa chỉ và số điện thoại của đại sứ quán, cao uỷ và lãnh sự quán Úc có tại www.dfat.gov.au/missions.
Danh bạ các toà công sứ Úc ở nước ngoài cũng có trong phần ‘Tìm Trợ giúp ở Ngoại Quốc’ của từng ấn bản Du lịch Thông minh: lời khuyên dành cho những người Úc đi du lịch. Cuốn sách nhỏ này được cấp cùng với hộ chiếu của quý vị và hiện có trực tuyến tại smartraveller.gov.au. Các toà công sứ của Gia Nã Đại giúp đỡ lãnh sự cho người Úc cũng được liệt kê trong ấn bản Du lịch Thông minh: lời khuyên dành cho người Úc đi du lịch.
Quý vị có thể liên hệ với Trung tâm
Khẩn cấp Lãnh sự quán (CEC) 24 giờ tại Canberra từ bất kỳ nơi nào trên thế giới theo số +61 2 6261 3305
hoặc 1300 555 135 (cước phí cuộc gọi địa phương trong nước Úc) để được trợ giúp.
Người Úc ở nước ngoài khi cần dịch vụ tư vấn có thể liên hệ với Trung tâm Khẩn cấp Lãnh sự quán theo số +61 2 6261 3305 để được chuyển cuộc gọi tới Tư vấn viên qua Đường dây Điện thoại.
Mặc dù đã rất cố gắng khi chuẩn bị thông tin này nhưng cả Chính phủ Úc và các cơ quan hay nhân viên của nước này, bao gồm nhân viên ngoại giao và nhân viên lãnh sự ở nước ngoài, đều không chịu trách nhiệm pháp lý đối với bất kỳ trường hợp thương tích, mất mát hoặc thiệt hại nào phát sinh liên quan đến bất kỳ tuyên bố nào được nói đến trong tài liệu này.